Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci

Słowo alimenty pochodzi od łacińskiego słowa alimentum oznaczającego pokarm. Alimenty na dziecko są najczęściej zasądzane w sądach rodzinnych. Obowiązek alimentacyjny reguluje art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym obowiązkiem alimentacyjnym jest dostarczanie środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i obciążeni są nim krewni w linii prostej oraz rodzeństwo. Z art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka nie jest uwarunkowany małoletnością dziecka, ale tylko tym, że dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Rodzice mają obowiązek utrzymywać dziecko finansowo już od chwili jego narodzin, niezależnie od tego, czy pochodzi ono ze związku małżeńskiego czy pozamałżeńskiego. Warto dodać, że uzyskanie alimentów na dziecko w trakcie trwania związku małżeńskiego nie jest możliwe i można o nie wystąpić dopiero w momencie rozwodu.

Wysokość alimentów. Czym są usprawiedliwione potrzeby uprawnionego?

Wysokość alimentów jest zależna od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Mówi o tym art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. „Usprawiedliwione potrzeby uprawnionego” oznaczają potrzeby, których zaspokojenie zagwarantuje mu prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy, adekwatny do wieku i uzdolnień uprawnionego. Z kolei „możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego” są to zarobki i dochody, jakie zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego uzyskiwałby przy kompleksowym wykorzystaniu swoich sił fizycznych i umysłowych. Pojęcie to nie określa jego rzeczywistych zarobków czy dochodów. Dzieci mają prawo do równej z rodzicami stopy życiowej niezależnie od tego, czy żyją z nimi wspólnie, czy też oddzielnie. Dopuszczalna jest każda forma świadczeń alimentacyjnych, ważne jest, aby uwzględnić okoliczności każdego konkretnego przypadku. Zależnie od celu, jakiemu służą alimenty, mogą być one w postaci pieniężnej lub w naturze.

Do kiedy przysługują alimenty na dziecko? Alimenty na dorosłe dziecko

Alimenty na dziecko należą się dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Obowiązek alimentacyjny istnieje nawet wtedy, gdy dziecko ukończyło 18 lat, ale uczy się i nie ma własnych źródeł dochodu. Art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi o tym, że rodzice dziecka pełnoletniego mogą uchylić się od płacenia alimentów, ale pod warunkiem, że stanowi to dla nich nadmierny uszczerbek lub dziecko nie dokłada starań do samodzielnego utrzymania się. Rodzic sam, bez postanowienia Sądu, nie może zaprzestać wypłacania alimentów. Nawet jeśli zaistniało ustne porozumienie rodzica z dzieckiem, że ten zaprzestanie wypłacania świadczeń, lepiej jest posiadać oficjalną decyzję Sądu. O tym, że pełnoletniemu dziecku wciąż przysługuje prawo do alimentów, decyduje głównie jego sytuacja materialna.

Pierwszą przesłanką do kontynuowania pobierania wsparcia finansowego jest fakt wypływający z kontynowania nauki. Gdy dziecko rozpoczęło studia wyższe lub wybrało szkołę policealną i przyucza się do wykonywania konkretnego zawodu, obowiązek alimentacyjny ustać nie może. Wynika to bezpośrednio z niedopuszczalności zaistnienia wyższości pracy nad edukacją. Jest to kapitał intelektualny, który pozwoli pełnoletniemu dziecku na podjęcie w przyszłości pracy pozwalającej na samodzielne utrzymanie i godne życie.

Drugim powodem, dla którego alimentacja ustać nie może jest ciężka i nieuleczalna choroba dziecka, niepełnosprawności umysłowa czy fizyczna. W tej sytuacji, Sąd weźmie pod uwagę stopień orzeczonej niepełnosprawności oraz czy dane schorzenie uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej.

Kiedy można zmniejszyć lub znieść alimenty na dziecko?

Nie istnieje ustawowy termin ustania obowiązku alimentacyjnego. Jednak Sąd może zmniejszyć lub wstrzymać wypłatę świadczenia w przypadku, kiedy rodzic lub rodzice, z uwagi na nadmierny uszczerbek finansowy, nie mogą wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego. Trzeba zaznaczyć, że pojęcie nadmiernego uszczerbku finansowego nie zostało zdefiniowane i Sąd analizuje każdy przypadek indywidualnie. Zgodnie z art. 96 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, trudna sytuacja materialna i życiowa rodziców nie zwalnia ich od obowiązku świadczenia na potrzeby dzieci. Rodzice obowiązani są dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami. W ten sposób rodzice wypełniają swoje obowiązki rodzicielskie. Całkowite zwolnienie z alimentacji jest możliwe jedynie w przypadku ryzyka popadnięcia rodzica w całkowite ubóstwo.

Drugim przypadkiem, kiedy Sąd może całkowicie znieść alimenty jest łamanie przez dziecko tzw. zasad współżycia społecznego. Pod tym pojęciem mieści się brak starań do samodzielnej egzystencji, złe traktowanie rodzica, popadnięcie w alkoholizm lub narkomanię czy inne niewłaściwe zachowania godzące bezpośrednio w zdrowie i życie ich lub członków rodziny. Założenie przez dziecko własnej rodziny również jest powodem ubiegania się przez rodzica o zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego.

Pomoc prawna adwokata przy ustalaniu alimentów

Przy sprawie o alimenty niezbędna i nieoceniona jest pomoc profesjonalnego pełnomocnika, który zna realia orzekania i doskonale potrafi ocenić daną sprawę. Dobry adwokat podejmuje wszelkie przewidziane prawem działania zmierzające do wykazania zasadności wszczęcia postępowania. Prawnik specjalizujący się w sprawach rodzinnych i opiekuńczych pomoże skompletować potrzebne dokumenty i materiały, które są potrzebne przy ubieganiu się o alimenty, ich obniżeniu lub całkowitym zniesieniu.

Wpis na blogu nie stanowi porady prawnej, ani nie jest rozwiązaniem konkretnego problemu prawnego. Każda sprawa ma indywidualny charakter i na jej wynik wpływa wiele czynników. Nawet jeśli zdaje Ci się, że znalazłeś odpowiedź na interesujący Cię temat, skonsultuj się z adwokatem.