Jazda pod wpływem alkoholu 2022 – wykroczenie czy przestępstwo?

Jazda po alkoholu to jedno z najczęściej popełnianych przestępstw i wykroczeń w Polsce. W 2022 roku ustawodawca znacząco zaostrzył kary dla pijanych kierowców. Obecne przepisy reguluje ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2021 r. Jazda po alkoholu może być wykroczeniem lub przestępstwem. Zależy to od stwierdzonej zawartości alkoholu w organizmie sprawcy. Wyróżnia się dwa poziomy stężenia alkoholu:

  • stan po spożyciu alkoholu – od 0,1 mg do 0,25 mg zawartości alkoholu w 1 wydychanego powietrza bądź od 0,2 do 0,5 ‰ zawartości alkoholu we krwi – prowadzenie pojazdu mechanicznego w takim stanie stanowi wykroczenie,
  • stan nietrzeźwości – przekraczający 0,5 ‰ zawartości alkoholu we krwi– prowadzenie pojazdu mechanicznego w takim stanie stanowi przestępstwo.

Kary za jazdę samochodem po spożyciu alkoholu

Osobie znajdującej się w stanie po spożyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, która prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, może być wymierzona kara aresztu do 30 dni albo grzywny od 2500 złotych do nawet 30000 złotych. Sąd obligatoryjnie orzeka środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w wymiarze od 6 miesięcy do 3 lat. Kierowca prowadzący pojazd mechaniczny po spożyciu alkoholu otrzyma za to wykroczenie także do 15 punktów karnych i będą kasowane do dwóch lat liczonych od momentu opłacenia grzywny.

W przypadku ponownego skazania za jazdę po spożyciu alkoholu w ciągu 2 lat od pierwszego skazania, sprawcy zostanie wymierzona kara grzywny w wysokości minimum 5000 złotych, a maksymalnie 30000 złotych. Nowe przepisy recydywy określa art. 38 § 2 Kodeksu wykroczeń.

Kary za jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości

Prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem. Sprawca, który pomimo znajdowania się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, dopuszcza się prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat. Grzywna uzależniona jest m. in. od dochodu sprawcy i może zostać orzeczona w wymiarze od 10 do 540 stawek dziennych, w wysokości od 10 do 2000 złotych za każdą z nich. Sąd obligatoryjnie orzeka wobec sprawcy takiego przestępstwa środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, na okres od 3 do 15 lat. Dodatkowo Sąd obciąża sprawcę obowiązkiem zapłaty świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości od 5000 do 60000 złotych. Podobnie jak w przypadku prowadzenia pojazdów mechanicznych pod wpływem alkoholu, tak i w przypadku nietrzeźwości kierowca otrzymuje do 15 punktów karnych i będą kasowane do dwóch lat liczonych od momentu opłacenia grzywny.

Jeżeli sprawca powyższego przestępstwa działa w warunkach recydywy, wówczas podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat – art. 178a § 4 Kodeksu karnego. W takim przypadku zakaz prowadzenia pojazdów orzekany jest dożywotnio, chyba że zachodzą wyjątkowe, uzasadnione okoliczności. Z kolei świadczenie pieniężne wymierzane jest w wysokości od 10000 do 60000 złotych.

Jazda na rowerze lub hulajnodze pod wpływem alkoholu

Jazda na rowerze lub hulajnodze jest wykroczeniem, ale nie spowoduje utraty prawa jazdy. Nowy taryfikator przewiduje wyższe mandaty dla osób kierujących rowerem lub innymi pojazdami takimi jak hulajnogi:

  • kierowanie na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu pojazdem innym niż mechaniczny przez osobę znajdującą się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka – mandat 1000 złotych,
  • kierowanie na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu pojazdem innym niż mechaniczny przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu – mandat 2500 złotych.

W przypadku sytuacji skrajnej, a więc np. stworzenia realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, funkcjonariusze mogą odstąpić od wystawienia mandatu i skierować wniosek o ukaranie do sądu. Sąd może nałożyć na sprawcę nawet 30000 złotych kary grzywny lub karę aresztu do 30 dni.

Ponowna jazda pod wpływem alkoholu – recydywa

W sytuacji ponownego skazania za przestępstwo jazdy po alkoholu, kary są jeszcze bardziej dotkliwe. Sprawcy grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Dodatkowo musi się on liczyć z dożywotnią utratą prawa jazdy i świadczeniem na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości minimum 10000 złotych.

Jeśli skazany wsiądzie za kierownicę po spożyciu alkoholu jeszcze w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, wówczas może zostać pociągnięty dodatkowo do odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa opisanego w art. 244 Kodeksu karnego. Jest to niestosowanie się do orzeczonych przez Sąd środków karnych. Przestępstwo to jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Pomoc prawnika w sprawach o prowadzenie pojazdów po alkoholu

W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, biorąc pod uwagę charakter i okoliczności czynu lub właściwości i warunki osobiste sprawcy, ustawodawca dopuszcza możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od wymierzenia kary lub środka karnego. W uwagi na poważne konsekwencje prawne czynu, szczególnie odebranie prawa jazdy, warto skorzystać z pomocy doświadczonego adwokata specjalizującego się w sprawach karnych.

Wpis na blogu nie stanowi porady prawnej, ani nie jest rozwiązaniem konkretnego problemu prawnego. Każda sprawa ma indywidualny charakter i na jej wynik wpływa wiele czynników. Nawet jeśli zdaje Ci się, że znalazłeś odpowiedź na interesujący Cię temat, skonsultuj się z adwokatem.