Czym są mediacje?

W dniu 20 października 2022 roku przypada Międzynarodowy Dzień Mediacji, a w dniach od 17 do 21 października 2022 roku przypada Tydzień Mediacji. Celem działań jest promocja mediacji – idei pozasądowego rozwiązywania sporów. Mediacja to próba doprowadzenia do ugodowego, satysfakcjonującego obie strony rozwiązania konfliktu na drodze dobrowolnych negocjacji prowadzonych przy udziale specjalisty. Mediator neutralizuje powstałe napięcie między małżonkami, wspiera przebieg negocjacji i pomaga – nie narzucając jednak żadnego rozwiązania – w wypracowaniu kompromisu.

Mediacje pozwalają oszczędzisz czas, pieniądze, a przeze wszystkim zmniejszyć emocje towarzyszące rozwodowi. Poddanie się wyrokowi Sądu nie zawsze jest komfortowe i zadowalające, a często bywa tak, że skutki oddania swoich spraw w ręce innych osób i instytucji nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Dlatego też zawsze jest lepiej, gdy to my sami będziemy decydować o własnym życiu.

Mediacje rozwodowe nie są obowiązkowe i nikt nie może do nich zmusić małżonków, ale warto wziąć je pod rozwagę, szczególnie kiedy w tle rozpadu małżeństwa są dzieci. Jeśli małżonkowie nie zgadzają się co do kwestii związanych z opieką nad nimi, alimentami lub miejscem zamieszkania, mediacje to najlepszy sposób rozwiązania tych spornych kwestii.

Kim jest mediator?

Skorzystać z mediatora można na drodze sądowej lub pozasądowej, prywatnej. W pierwszym przypadku do mediatora kieruje małżonków Sąd, w drugiej małżonkowie sami zgłaszają się do mediatora sądowego. Mediacje są zawsze wskazane i dopuszczalne. Warto dodać, że mediator jest bezstronny i obowiązuje go tajemnica mediacji. Mediator powinien specjalizować się w rozwiązywaniu spraw rodzinnych – najlepiej, żeby to był psycholog, pedagog znający zagadnienia z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego (kodeks rodzinny i opiekuńczy). Najlepiej, aby był to mediator wpisany na listę stałych mediatorów sądowych prowadzoną przez Prezesa Sądu Okręgowego. Wówczas klient ma pewność co do kwalifikacji mediatora. Adwokat prowadzący sprawę rozwodową z pewnością pomoże znaleźć dobrego mediatora. Trzeba zaznaczyć, że mediator nie może reprezentować żadnej ze stron postępowania w procesie rozwodowym.

Co można osiągnąć dzięki mediacjom?

Na mediacjach możemy ustalić wszystkie kwestie sporne między stronami dotyczące ich jako małżonków i jako rodziców. Kwestie dotyczące małżonków to: rozwód z ustalaniem winy lub bez, pojednanie małżonków, podział wspólnego majątku. Kwestie dotyczące ich jako rodziców to: miejsce zamieszkania dzieci, sprawowanie władzy rodzicielskiej, kontakty z dziećmi, alimenty na dziecko, alimenty na małżonka, sposób korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania. Podczas mediacji można ustalić wszystkie sporne kwestie lub tylko niektóre z nich. Wtedy Sąd będzie rozstrzygał w wyroku tylko te kwestie, których nie ustalili małżonkowie na mediacjach.

Ile czasu trwają mediacje?

Należy pamiętać, że mediacje mają prowadzić do ugody, a ugoda polega na wzajemnych ustępstwach obu stron, a nie tylko jednej z nich. Najlepiej jeszcze przed mediacjami każda ze stron powinna przygotować listę priorytetów, listę możliwych ustępstw oraz listę spraw niepodlegających negocjacji. Czas trwania mediacji Sąd wyznacza na okres do trzech miesięcy, jednak czas ten może zostać wydłużony, jeśli małżonkowie zgodnie wyrażają chęć jej przedłużenia lub występują inne okoliczności sprzyjające ugodowemu załatwieniu sprawy. Czasu mediacji nie wlicza się do czasu trwania postępowania sądowego.

Ile kosztuje mediacja przy rozwodzie?

Kosztami są obciążane w całości strony mediacji. Co do zasady strony zobowiązane są do pokrycia kosztów mediacji po połowie, ale mogą ustalić inny zakres rozliczeń między sobą. Należność mediator pobiera bezpośrednio od stron mediacji, bez udziału sądu.

W sprawach o prawa niemajątkowe wynagrodzenie mediatora za prowadzenie postępowania mediacyjnego wynosi 150 złotych za pierwsze posiedzenie, a za każde kolejne – 100 złotych, łącznie nie więcej niż 450 zł.
W sprawach o prawa majątkowe wynagrodzenie mediatora wynosi 1% wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 150 złotych i nie więcej niż 2000 złotych za całość postępowania mediacyjnego. Jeśli wartości przedmiotu sporu nie da się ustalić, wynagrodzenie mediatora jest takie samo jak w przypadku mediacji o prawa niemajątkowe, czyli za pierwsze posiedzenie 150 złotych, a za każde kolejne 100 złotych, łącznie nie więcej niż 450 złotych.

W przypadku kiedy wskutek mediacji nie zostanie zawarta ugoda, koszty mediacji co do zasady pokrywa strona przegrywająca sprawę i zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty procesu, do których właśnie zaliczane są koszty mediacji sądowej.

Powyższe kwoty odnoszą się tylko do mediacji sądowej i są regulowane rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2016r. W przypadku tzw. mediacji prywatne, wynagrodzenie mediatora zostaje określone w umowie między mediatorem a stronami sporu.

Wpis na blogu nie stanowi porady prawnej, ani nie jest rozwiązaniem konkretnego problemu prawnego. Każda sprawa ma indywidualny charakter i na jej wynik wpływa wiele czynników. Nawet jeśli zdaje Ci się, że znalazłeś odpowiedź na interesujący Cię temat, skonsultuj się z adwokatem.