Kiedy można podzielić majątek?

Podział majątku ściśle wiąże się z instytucją rozwodu, o której mowa jest w art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Aby podział majątku był możliwy, konieczny jest uprzedni rozwód. Pierwszym krokiem, jaki należy podjąć przed złożeniem wniosku do Sądu o podział majątku jest zgromadzenie wszelkich dokumentów, z których wynika kwestia uregulowania podziału majątku (np. intercyza) oraz precyzyjne spisanie posiadanego przez małżeństwo majątku. Każda sprawa o podział majątku jest indywidualna i niezbędny jest tu zaufany adwokat, który po analizie przedstawionych dokumentów, właściwie pokieruje postępowaniem sądowym. Wybór właściwego pełnomocnika może w decydującym stopniu przyczynić się do sukcesu przy podziale majątku w trakcie lub po rozwodzie. Rozwód i podział majątku to trudne sprawy, nacechowane skrajnymi emocjami, dlatego też wsparcie i merytoryczna wiedza profesjonalnego prawnika jest wręcz niezbędna.

Jakie są sposoby na podział majątku?

Wniosek o podział majątku może wnieść każdy ze współmałżonków i w dowolnym czasie, a Sąd może orzec o podziale majątku już w wyroku rozwodowym. Należy tu jednak dodać, że nastąpi to tylko wtedy, gdy małżonkowie porozumieli się w tej kwestii i podział majątku nie spowoduje nadmiernego opóźnienia w rozpoznawaniu sprawy o rozwód. Jeśli pomiędzy małżonkami brak jest zgody, Sąd w sprawie o rozwód nie będzie orzekał o podziale majątku. Wówczas konieczne będzie uprawomocnienie się wyroku rozwodowego i przystąpienie do kolejnej, odrębnej sprawy – podziału majątku wspólnego. Długość sprawy o podział majątku zależy od stopnia skomplikowania sprawy, ilości składników majątku oraz chęci porozumienia stron. Taka sprawa może zakończyć się już na pierwszym posiedzeniu Sądu lub, w razie konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, może trwać nawet kilka lat. Wyróżniamy dwa sposoby na podział majątku – sądowy i polubowny.

Sądowy podział majątku po rozwodzie

Sądowy podział majątku może odbyć się na dwa sposoby – zgodny i kiedy brak jest zgody między małżonkami. W przypadku sporu, warto wziąć pod rozwagę skorzystanie z pomocy mediatora.

O zgodnym podziale majątku mówimy wtedy, gdy małżonkowie osiągnęli porozumienie w kwestii tego, który ze składników majątku wspólnego przypadnie której ze stron oraz jaki będzie terminarz ewentualnych spłat czy dopłat za konkretne elementy majątku. Od takiego wniosku należy uiścić stałą opłatę, który jest niezależna od wartości dzielonego majątku i wynosi 300 złotych.

W przypadku, gdy między stronami nie ma zgody co do powyższych kwestii, podział majątku wspólnego będzie podlegał ocenie Sądu. Gdy pomiędzy małżonkami nie ma zgody co do wartości składników majątku (szczególnie nieruchomości), Sąd powoła biegłego sądowego, za którego czynności zapłacą strony postępowania. Przy braku zgody wysokość opłaty sądowej od samego wniosku wynosi 1000 złotych.

Polubowny podział majątku po rozwodzie

Kiedy małżonkowie są zgodni co do składu majątku i sposobu ich podziału, sądowy podział majątku nie jest koniecznością. Byli małżonkowie mogą zawrzeć umowę, w której określą, jakie składniki majątku przypadną każdemu z nich. W jej treści mogą również znaleźć się ustalenia co do ewentualnej dopłaty z tytułu wyrównania udziałów w majątku wspólnym. Należy jednak pamiętać, że gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość, taka umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Umowny podział majątku po rozwodzie może obejmować całość lub tylko część majątku. Jest to nie tylko szybszy sposób podziału majątku, ale też tańszy.

Co podlega pod podział majątku?

Zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku wspólnego należą w szczególności:

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS.

Majątkiem wspólnym dzielą się wyłącznie małżonkowie (np. dom, mieszkanie, samochód). Dzieci nie mają prawa do majątku wspólnego. Sąd jednak powinien wziąć pod uwagę sposób zaspokajania ich potrzeb bytowych przez małżonka, który jest rodzicem pierwszoplanowym i mają przy nim orzeczone miejsce zamieszkania. Należy dodać, że w sprawie o podział majątku dzielone są wyłącznie aktywa, więc pasywa (np. kredyty) nie są brane pod uwagę.

Czym jest majątek osobisty małżonków?

Na podstawie art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w skład majątku osobistego każdego z małżonków należą:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Jakie są koszty sprawy sądowej o podział majątku?

Jak wcześniej zostało wspomniane, opłata sądowa w sprawie o podział majątku wspólnego to koszt 300 złotych przy zgodnym podziale majątku, natomiast gdy mamy do czynienia ze sporem – 1000 złotych. Kolejnym wydatkiem jest opłacenie powołanego przez Sąd biegłego, czyli od kilkuset złotych do kilku tysięcy. Honorarium w zakresie stawek adwokackich wynosi od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Najszybszym i najtańszym rozwiązaniem sprawy o podział majątku jest zawarcie stosownej umowy w formie aktu notarialnego. W sytuacji, gdy istnieje spór między małżonkami, warto skorzystać z pomocy dobrego mediatora.

Wpis na blogu nie stanowi porady prawnej, ani nie jest rozwiązaniem konkretnego problemu prawnego. Każda sprawa ma indywidualny charakter i na jej wynik wpływa wiele czynników. Nawet jeśli zdaje Ci się, że znalazłeś odpowiedź na interesujący Cię temat, skonsultuj się z adwokatem.