Czym jest narcyzm?

Narcyz to nie tylko piękny myśliwy zakochany w swym odbiciu w lustrze wody, ale człowiek z prawdziwym zaburzeniem osobowości, a życie z nim to nie mit. Aby skutecznie walczyć w sądzie z narcyzem, należy zdobyć wiedzę, czym charakteryzuje się ta osobowość i jakie zagrożenia ze sobą niesie. Pamiętaj, że im więcej wiesz, tym większą masz kontrolę. Narcystyczne zaburzenie osobowości (ang. narcissistic personality disorder, NPD) występuje u prawie 1% populacji. Jak wskazują naukowcy, częściej dotknięci są nim mężczyźni. Diagnozą tego typu zaburzeń zwykle zajmuje się psychiatra lub psycholog. Stawia ją na podstawie obserwacji pacjenta, wywiadu oraz po przeprowadzeniu odpowiednich testów. Diagnoza NPD znajduje potwierdzenie u niewielu ludzi, których cechy są ekstremalne i destrukcyjne. Niestety, badania nie pokazują w pełni skali problemu, ponieważ osoby z NPD nie zgłaszają się do psychologów i psychiatrów (są przecież idealni i nie mogą okazać słabości), a jeśli już to robią, to z powodu depresji. Depresja narcystyczna przebiega tak samo jak „zwykła” depresja, ale różni się od niej przyczynami.

Rozwodzisz się z narcyzem?

Jeśli twój partner ma osobowość narcystyczną, prawdopodobnie czujesz frustrację przed sprawą rozwodową, ponieważ do tej pory zawsze to on dominował. Spokojnie. Rozwód to moment, kiedy w końcu, przy dobrze poprowadzonej sprawie, jego udawana siła i roztaczany urok stracą siłę. W niniejszym wpisie znajdziesz odpowiedzi, jak bronić się przed manipulacjami narcyza i w jaki sposób wprowadzić go w panikę.

Rebecca Zung zaliczana jest do 1% najlepszych adwokatów w Ameryce. Została uznana przez US News & World Report za „Najlepszego prawnika w Ameryce”, za „Elitę prawną” przez Trend Magazine. Obecnie Rebecca pozostaje partnerem w Long, Murphy & Zung z siedzibą w Los Angeles i na Florydzie. Ma ogromne doświadczenie w prowadzeniu rozwodów z narcyzami i właśnie jej wiedzę i doświadczenie wykorzystam w niniejszym wpisie. Dowiesz się, jak bronić się przed narcyzem i zdemaskować go w sądzie.

Jeśli decydujesz się na rozwód, prawdopodobnie wiesz już, że tzw. bombardowanie miłością (love bombing) na początku znajomości było udawane, a ponowne jej uruchamianie to tylko maska, którą narcyz wykorzystuje jako narzędzie do osiągnięcia swoich celów. Pamiętaj, że jego ciągłe krytykowanie, huśtawka nastrojów, dystansowanie się, za które zresztą obwiniał cię narcyz, miały negatywny wpływ nie tylko na ciebie, ale również na całą waszą rodzinę. Musisz się przygotować na trudną walkę w sądzie, ponieważ narcyzowi nie zależy na szybkim rozwodzie. Narcyz lubi kontrolować sytuację, a sala sądowa jest wręcz idealną sceną na odgrywanie swojej roli. Rozwodząc się z narcyzem, koniecznie skorzystaj z doświadczonego w tych kwestiach prawnika.

Trzeba pamiętać, że narcyz notorycznie stosuje gaslighting i z pewnością zastosuje to podczas rozwodu. Jest to najokrutniejsza i bardzo wyrafinowana forma przemocy psychicznej (obok karania ciszą). Polega na takim manipulowaniu drugą osobą, by stopniowo przejmować kontrolę nad jej sposobem postrzegania rzeczywistości. Ofiara narcyza traci zaufanie do siebie, kwestionuje swoje odczucia i ma wątpliwości co do tego, jak postrzega rzeczywistość. Narcyz potrafi perfekcyjnie manipulować otoczeniem, więc musisz przygotować się na to, że przed mediatorem jak i sądem, będzie starał się zrobić z Ciebie – potocznie nazwijmy to – wariata. Jeśli rozwodzisz się z narcyzem, znasz to zjawisko doskonale, więc musisz opierać się wyłącznie na suchych faktach. Wiesz na pewno, że narcyz posługuje się podwójnymi standardami, tzn. wg niego jego złe zachowanie jest usprawiedliwione, ale twoja reakcja na nie już nie. Dlatego nie ulegaj emocjom, które są oczywiście naturalne u zdrowego człowieka, tylko przedstawiaj podczas procesu dowody na kłamstwa i manipulacje narcyza. Przygotuj się również na wybuchy złości i atak narcyza, który spowodowany będzie Twoją stanowczością i brakiem uległości.

Narcystyczne cechy osobowości

Osoby z narcystyczną osobowością nie chcą lub nie potrafią przyjąć punktu widzenia innego człowieka. Jeśli ktoś zechce narzucić narcyzowi swoje zdanie, czeka go odwet i krytyka. Jeśli twój partner prezentuje 5 z poniższych cech, musisz liczyć się z tym, że rozwód nie będzie przyjemniejszym doświadczeniem od dotychczasowego związku z taką osobą:

  • mania wyższości,
  • przekonanie o byciu kimś lepszym, niepowtarzalnym, wręcz idealnym,
  • nadmierna potrzeba bycia podziwianym,
  • poczucie bycia uprzywilejowanym,
  • wykorzystywanie innych ludzi do osiągnięcia własnych celów,
  • brak empatii i współczucia,
  • częste poczucie zazdrości (nie tylko o partnera),
  • wyniosłość i aroganckie zachowanie,
  • przeświadczenie o swoim królowaniu, rządza władzy i kontroli.

Istnieją trzy rodzaje narcyzmu – złośliwy, jawny i ukryty. Mają one podobny zestaw cech, ale inaczej są one okazywane.

Narcyzm złośliwy

Narcyzm złośliwy jest niebezpieczną mieszanką narcyzmu, agresji i sadyzmu. Pomocne może być myślenie o różnicy między nowotworem złośliwym, a łagodnym guzem. Złośliwy nowotwór rozprzestrzenia raka ze skutecznością karabinu maszynowego, a cichy rujnuje organy swojego gospodarza jeden po drugim. Złośliwy narcyz poczuje satysfakcję, gdy zobaczy kogoś zranionego, kto w jego umyśle zasługuje na zranienie.

Narcyzm jawny

Jawny narcyz to ktoś, kogo poczucie wielkości jest w pełni widoczne. Z łatwością wygłasza komentarze na temat swojego znaczenia lub osiągnięć, olśniewa (lub powoduje litość) innych swoją potrzebą bycia w centrum uwagi, zakłada, że wszyscy słuchają ich historii. Bombardowanie miłością (które polega na obsypywaniu ludzi miłością i uwielbieniem w celu wpłynięcia na nich lub manipulowania nimi) jest tak samo imponujące jak wszystko inne, co robi jawny narcyz. Z kolei obsypywanie miłością narcyza może pobudzać jego ego, ale on sam pozostaje zimny i kontrolujący.

Narcyzm ukryty

Ukryci narcyzi mogą być mniej widoczni w otoczeniu, ale mają równie silne zniekształcenie własnego wizerunku. Ukryty narcyz jest często postrzegany jako normalny, a nawet czarujący publicznie, ale w prywatnych relacjach jest nie do zniesienia i dominujący. Ukryty narcyz może wykazywać bardzo wrażliwe zachowanie, łatwo potrafi przepraszać i chwalić innych. Jednak ktoś w związku z ukrytym narcyzem może mieć trudności z określeniem, dlaczego przeprosiny narcyza są niesatysfakcjonujące lub dlaczego pochwała wydaje się sztuczna. Nie pomaga fakt, że wszyscy wokół ciebie myślą, że narcyz jest albo normalny albo nawet czarujący. Ukryci narcyzi często trzymają swój narcyzm w ryzach, gdy mają do czynienia ze znajomymi, kolegami i przyjaciółmi, ale naciskają na swoje prywatne relacje z partnerem lub innymi członkami rodziny. Przykładowo, ukryty narcyz może być bardzo przychylny każdemu, komu chce zaimponować. Może on oferować pomoc, spełnić czyjeś oczekiwania oraz być uprzejmym i szanującym granice. Ale ten sam ukryty narcyz, który tak bardzo szanował sąsiada, mógł zachowywać się szyderczo i protekcjonalnie wobec bliskiej mu osoby, przekraczając jej granice. Narcyzi lubią przemawiać na forum jakiejś grupy i oczekują, że zdominują sobą całą atmosferę. Każdy członek rodziny czy grupy ma wady, ale narcyz jest dominujący, samolubny oraz zawsze dystansuje się od odpowiedzialności za jakiś problem.

Pokonaj narcyza w mediacji

Załatwienie sprawy na drodze mediacji jest najlepszym rozwiązaniem, jednak z narcyzem jest to bardzo trudne a czasem wręcz niemożliwe. Aby skłonić narcyza do mediacji, musisz mieć bardzo silną strategię i wystarczającą motywację. Konfrontacja z narcyzem może wywołać jego wściekłość. Jeśli skonfrontujesz go z daną sytuacją, narcyz prawdopodobnie zaprzeczy i ucieknie, zwłaszcza gdy konfrontujesz go z niewiernością lub przyłapiesz go na kłamstwie. Narcyzi prawie zawsze zaprzeczą i skłamią, ponieważ żyją w świecie fantazji i nie wahają się okłamywać siebie i innych, jeśli im to służy. Kolejnym zachowaniem narcyza podczas konfrontacji jest lekceważenie ciebie i twoich słów, mogą cię ignorować, karać ciszą lub mówiąc ci wprost, że to co mówisz nie jest ważne i nie chce tego słuchać. Możesz też spodziewać się wyzwisk i zastraszania.

Częstym błędem popełnianym przez ludzi, gdy wchodzą w mediację z narcyzem, jest to, że nadal wierzą lub mają nadzieję, że osoba, z którą mają do czynienia, jest rozsądną osobą. Ludzie myślą, że mediatorzy po prostu pomogą wam rozwiązać spory, ale tak naprawdę kończy się to nieprzyjemną rozmową, która do niczego nie prowadzi. Jeśli jednak podpiszesz ugodę podczas mediacji, sprawa jest zakończona i narcyz nie może dalej walczyć. W sądzie wyrok może zostać zaskarżony, więc jeśli otrzymasz korzystny wyrok, narcyz może się od niego odwołać.

Zdemaskuj narcyza w sądzie

Narcyz w twoim życiu był w stanie oszukać wszystkich, aby uwierzyli, że oni są wspaniali, a ty jesteś okropny. Prawdopodobnie boisz się, że ta umiejętność spowoduje, że wygrają też w sądzie. Każdy narcyz robi coś, co nazywamy „kampanią oszczerstw” przeciwko swojej ofierze. Narcyz wcześnie rozpoczyna swoje działania, aby zabezpieczyć sobie grunt na wypadek, gdyby związek zakończył się wcześniej niż oczekuje. W sądzie zrobi wszystko, aby upewnić się, że to ty będziesz wyglądać źle, a oni dobrze. Pamiętaj, że narcyzi żyją dzięki narcystycznej podaży, która karmi ich ego. Uwielbiają bombardować swoim urokiem wszystkich – od sędziego, swojego prawnika, nawet twojego prawnika. Zrobią wszystko, mogą nawet składać fałszywe wnioski przeciwko tobie, aby upewnić się, że dostaną to, czego chcą. Musisz jednak pamiętać, że to sędzia jest jedyną osobą posiadającą rzeczywistą władzę w twojej sprawie. Dopiero gdy fizycznie staniesz przed sędzią, możesz ujawnić narcyza. Pamiętaj, by składając zeznania nie używać słowa „narcyz” – o ile nie jest to wykazane przez specjalistę. Musisz pokazać sędziemu w bardzo transparentny sposób, że narcyz w twoim życiu nie jest tym, kim wydaje się być. Przygotuj dokumentację i dowody, które przejrzyście pokażą, w jaki sposób osoba, o której mówisz, nie jest dobrym człowiekiem. Jeśli kłamie (musisz się z tym liczyć), przygotuj dowody świadczące o tym, jaka jest prawda i spokojnie je przedstaw. Zadaniem sędziego jest stosowanie prawa do tego co słyszy i widzi po obu stronach. Pamiętaj, że sędzia ma tylko mały wgląd w to, jak faktycznie wygląda cała sprawa, więc twoja wypowiedź musi być zwięzła i konkretna. Warto skupić się na najważniejszych faktach i wyrazić je w prosty sposób. Jeśli na przykład sprawa dotyczy opieki nad dzieckiem, zbierz dowody i wnioski, które pokażą, że narcyz jest złym rodzicem – nie skupiaj się na tym, że jest narcyzem. Sędzia będzie dbał o dobro dziecka w odniesieniu do konkretnych zapisów prawnych. Rodzice mają obowiązek wspierać bliskie i trwałe relacje między swoimi dziećmi a drugim rodzicem. Możesz przedstawić wiadomości tekstowe, w których narcyz obmawia drugiego rodzica dzieciom lub dokumentację, która pokazuje, że narcyz zapomniał odebrać dzieci na czas. Są to przykłady, które pokażą sędziemu, że narcyz nie jest wzorowym rodzicem. Samo twierdzenie, że druga osoba jest narcyzem, nigdzie cię nie zaprowadzi. Aby ujawnić narcyza w sądzie i uzyskać satysfakcjonujący wyrok, musisz zebrać dowody, które odnoszą się do przepisów prawa. Adwokatka Rebecca Zung wskazuje, że narcyzi panicznie boją się szczerości i prawdy, a żądanie od nich jasnych odpowiedzi i deklaracji potrafi wywołać u nich prawdziwą wściekłość, nad którą nie potrafią zapanować. Dlatego w sądzie posługuj się wyłącznie faktami i dowodami, nie pozwól też na kłamstwa z drugiej strony.

Wpis na blogu nie stanowi porady prawnej, ani nie jest rozwiązaniem konkretnego problemu prawnego. Każda sprawa ma indywidualny charakter i na jej wynik wpływa wiele czynników. Nawet jeśli zdaje Ci się, że znalazłeś odpowiedź na interesujący Cię temat, skonsultuj się z adwokatem.